|
Alan Seçimi Niçin Önemlidir?
Lisede size en
uygun alana yönelmek, başarılı bir ortaöğrenime, başarılı bir
ortaöğrenim de sizleri en uygun yükseköğretim programına bu da
sizleri daha güvenli bir geleceğe taşıyacaktır.
Gençler
geleceklerini ve kariyerlerini planlamada ilk adımı bir mesleğe
yönelme kararını vererek oluşturuyorlar. Amaç gençlerin psikolojik,
bedensel gelişimi ve eğitimdeki başarılarının gözönüne alınarak
kendileri en uygun mesleki kararı oluşturmalarıdır. Liselerde
gençlerin belirli alanlarda branşlaşması ve çağın gereklerine göre
alanında derin bilgiye sahip olmaları ve diğer temel bilgileri de
edinmiş olarak yetişmesi hedeflenmektedir. Son olarak uygulamaya
konan sistem ise Alan Seçimine dayalı lise sistemidir. Bu sistemin
uygulanmasından sonra Öğrenci Seçme Sınavı da (ÖSS) tek aşamalı
olarak uygulanmaya başlamıştır.
Her iki sistem
birbiri ile ilişkilendirilerek öğrencilerin Lise 1. sınıfta
yapacakları seçim önemli hale gelmiştir. Çünkü;
Lise
1. sınıfın sonunda seçilecek alan, öğrencilerin ÖSS’de yapacakları
tercihlerde etkili olacaktır.
Lisede
elde ettikleri başarı puanları Ağırlıklı Ortaöğretim Başarı Puanı
olarak ÖSS puanlarına eklenecek ve sınav başarılarına etki
edecektir.
ÖSS’de Alan ve
alan dışı tercihlerde AOBP’nin (Ağırlıklı Ortaöğretim Başarı puanı)
çarpılacağı katsayı farklı olacağı için seçeceğiniz alanın
istediğiniz tüm meslekleri kapsamasına özen göstermek gerekecektir.
ÖSS
(Öğrenci Seçme Sınavı) her yıl yaklaşık bir buçuk milyon öğrencinin
girdiği bir sınavdır ve bu sınavda başarılı olmanın ilk koşulu,
nasıl bir sınavla karşılaşılacağını bilmekten geçiyor. Sınava hem
bilgi hem de davranış bakımından hazırlanmak gerekiyor.
Özetle
ülkemizde Yükseköğrenim görme isteği oldukça yüksek bu yönde eğitim
almak isteyen gençler Lise 1. sınıftan itibaren şunları dikkate
alarak çalışma yapmalılar.
Lisede
gördüğünüz Alan Seçimi sistemini tanıyarak nasıl çalışmanız ve
nerede, hangi alanda başarılı olmanız gerektiği konusundaki
kararınızı doğru vermeniz gerekiyor.
Okulunuzdaki
not ortalamanızı yüksek tutarak seçim yapacağınız alan alternatifini
genişletebilir, ortaöğretim başarı puanınızı yüksek tutabilir ve ÖSS
konularını kapsayan çoğunlukla lise 1 konularını iyi öğrenmiş
olursunuz.
Mesleki
yönelim aşamasında kendi ilgi, yetenek ve gereksinimlerinizi iyi
tanımanız ve ne olabileceğinize, ne olmak istediğinize karar vermek
durumundasınız. Bu konularda ihtiyaç duyacağınız bilgiler de bu
kitapçıkta sizlere verilmektedir.
Lise
sonda gireceğiniz ÖSS’nin (Öğrenci Seçme Sınavı) sizlerden ne tür
bilgi beceriler istediğini bilmeniz, bu sınavda başarılı olmak için
neler yapmanız gerektiği konusunda hazırlıklı olmanız; hem bilgi
bakımından hem de psikolojik açıdan (düşünsel, duygusal,
davranışsal) hazırlanmayı hedeflemeniz gerekmektedir.
Alan Seçimi Yarınlara Yapılan Bir Yatırımdır
Biliyor
musunuz? Panasonic, Technics, National’in yaratıcısı Matsushita
Elektronic şirketinin kaç yıllık plan ve stratejisi vardır.
İnanılması güç ama tam 250 yıllık. 1932 yılında 14 yıllık şirketken
geleceğe yönelik 250 yıllık bir stratejik plan ile yola çıkılmış ve
1982 yılında bu planın 50 yıllık bölümünün başarı ile tamamlandığı
açıklanmıştır. Evet dünyanın en büyük şirketlerinin ve büyük ölçüde
geleceği daha garanti görünenlerin bile görüyorsunuz bir
stratejileri ve planları var. Peki siz nasıl bir planla yola
çıkacaksınız
Alanlar nasıl belirlenir?
Programlarında
birden fazla alana yer verilen okullarda dokuzuncu sınıfı geçen
öğrenciler; ilgi, istek yetenek ve derslerdeki başarı durumlarına
göre alanlara yönelir veya yönlendirilirler. Yönlendirme, öğrenci ve
velisinin görüşü alınarak ilgili müdür yardımcısı, sınıf öğretmeni
ve rehber öğretmen tarafından yapılır.
Yönelme veya yönlendirmede; 9. sınıfta okutulan ve alanlara
kaynaklık eden derslerin yıl sonu notlarının ağırlıklı ortalaması ya
da bu derslerin yıl sonu notları esas alınır.
Buna göre;
a) Öğrenci;
1) Alana
kaynaklık eden derslere ait yıl sonu notlarının ağırlıklı
ortalamasının 3.00 ve daha yukarı,
2) Yıl sonunda,
alana kaynaklık eden derslerin her birinden başarılı olduğu alan
veya alanlardan birine yönelir.
b) Alanlara yönelme şartını taşımayan öğrenci, alanlara kaynaklık
eden derslerin yıl sonu notlarının ağırlıklı ortalaması, hangi alan
için daha yüksek ise o alana yönlendirilir.
c) Yöneldiği
veya yönlendirildiği alan yerine başka bir alana devam etmek isteyen
öğrenci, alana kaynaklık eden derslerin yıl sonu notlarının
ağırlıklı ortalaması; tercih ettiği alana devam etmeye hak kazanmış
ve ağırlıklı ortalaması en düşük olan öğrencinin ortalamasından daha
aşağı olmamak kaydıyla bu alana yönelir. Yıl sonu notlarına göre
başarılı olan ve bu alana yönelen öğrencilerin alanlara kaynaklık
eden derslerden aldıklara notların ağırlıklı ortalaması, en düşük
ağırlıklı ortalama tespit edilirken dikkate alınmaz.
d) Üç yıllık liselerde 10 uncu sınıfa, dört yıllık genel lise türü
okullarda 11 inci sınıfa geçip birden fazla alana yönelme şartını
taşıyan ve bir alana yönelmiş bulunan öğrenci, istemesi durumunda
ders yılının başlamasını izleyen bir ay içinde şartlarını taşıdığı
diğer bir alana geçebilir.
e) Üç yıllık
liselerde 10 uncu sınıftan, dört yıllık genel lise türü okullarda 11
inci sınıftan sonraki sınıflarda not şartına bakılmaksızın isteyen
öğrenci, ders yılının başlamasını izleyen 1 ay içinde alanını
değiştirebilir. Ancak alanını değiştiren öğrenci, yeni alana ait alt
sınıfın görmediği alan dersleri ile gördüğü halde bir ders saatinden
fazla fark olan alan derslerinden sorumlu tutulur ve bu derslerden
sınavlarına girmek koşuluyla sorumluluk hükümlerine tabi olur.
Önceki alanında varsa sorumlu olduğu alan derslerinden muaf tutulur.
Alan seçmeli dersleri ile seçmeli derslerdeki sorumluluk durumunda
değişiklik yapılmaz.
f) Okulda alan açılamaması veya bir alanı tercih eden öğrenci
sayısının 8’den az olması durumunda Eğitim Bölgesi Müdürler
Kurulunca önlem alınarak kayıtları okullarında kalmak kaydıyla
öğrencilerin alan açılan okullarda öğrenim görmeleri sağlanır. Bu
uygulamanın mümkün olmaması, durumunda ise sayıya bakılmaksızın
istenilen alan açılır veya öğrenciler istedikleri alanlardan birine
yönlendirilir.
Alan Seçimi İle İlgili Bilinmesi Gerekenler Nelerdir?
Lisede en uygun
alana yönelmek başarılı bir ortaöğretime, başarılı bir ortaöğretim
sizleri en uygun yükseköğretim programın, bu da daha başarılı bir
geleceğe taşıyacaktır. Bu nedenle lisede alan seçimi sırasında bir
mesleğe giden yolun başlangıcında olduğunuzu unutmamalısınız. Doğru
karar verebilmek için neler yapabilirsiniz?
1. Alan seçimi
ile ilgili bilgi sahibi olarak sene başından itibaren hedefli
çalışmalısınız.
2. Lisedeki
temel birikiminizi yüksek tutarak sınavda daha başarılı olmayı
hedeflemelisiniz.
3. ÖSS
sistemini ve alanlarınızla ilişkisini iyi kavrayarak bilinçli bir
hazırlanmalısınız.
4. Okulunuzda
diploma notunuzu yüksek tutarak daha yüksek bir OBP
hedeflemelisiniz.
Alanlara Yönelme Nasıl Gerçekleşir?
Lise
9. sınıfın sonunda alan seçimi işlemi gerçekleşir.
Öğrenciler
ilgi, istek, yetenek ve derslerdeki başarılarına göre alanlara
yönlendirilir.
Yönlendirme
işleminde öğrenci ve velisinin görüşü alınarak ilgili müdür
yardımcısı, sınıf öğretmeni ve rehber öğretmen etkili olur.
Başarı
bakımından Lise 9. sınıfta okutulan derlerden alanlara kaynaklık
eden derslerin ortalamaları dikkate alınır. Bunu için;
Alana
kaynaklık eden derslerin yılsonu ağırlıklı ortalamasının 3.00 ve
üzerinde olması halinde o alana yönlendirilir.
Yıl
sonu ortalaması birden fazla alana yeterli olan öğrenci istediği
alana yönelir.
Not
ortalaması itibarı ile herhangi bir alana yönelme yeterliliği
taşımayan öğrenciler ortalaması yüksek olan alana yönlendirilir.
10.
sınıftan sonraki sınıflarda not kriteri aranmaksızın öğrenci alanını
değiştirebilir. (Bir önceki yıla ait fark derslerini vermek koşulu
ile)
Ne Zaman ve Nasıl Ders Seçilir?
Ders seçiminde
sınıf öğretmeni, veli ve öğrencinin birlikte yapacağı görüşme
sonrasında yapılır. Yıl sonun da ders kesiminin yapıldığı günden 10
gün önce ve 10 gün sonrasındaki süre içerisinde yapılan seçimler
okul yönetimince veli veya öğrenci tarafından yazılı biçimde
bildirilir.
Alan Seçiminden Üniversiteye Adım Nasıl Atılır?
1. Alan Seçimi
yaparken bu seçimin ÖSS ve sonrasında Üniversiteye geçiş için önemli
bir temel olduğunu UNUTMA! Bunun için de
a. Kendin
Tanımak
b. Meslekleri
Tanımak-Araştırmak
c. Sınıf Geçme
Sistemini Tanımak
d. ÖSS
Sistemini Tanımak
Yukarıdaki
bilgilerden sonra da Yüksek bir performans için Motivasyon Sağlama,
Verimli Çalışma, Başarıyı Artırma gibi konularda kendini geliştirme
ödevimiz olmalıdır.
Alan Seçimin
Sınıf Geçme Sistemi İlişkisi
Not Sistemi Nasıldır?
Lise'de not
verme sistemi beşli not sistemine göre ayarlanmıştır.
Öğrenci
başarısının değerlendirilmesinde 5'li not düzeni kullanılır.
|
Derecesi
|
Not
|
Puan
|
|
Pekiyi
|
5
|
85 - 100
|
|
İyi
|
4
|
70 - 84
|
|
Orta
|
3
|
55 - 69
|
|
Geçer
|
2
|
45 - 54
|
|
Geçmez
|
1
|
25 - 44
|
|
Etkisiz
|
0
|
0 - 24
|
Not: Puanların
aritmetik ortalaması alınırken, yarım ve yarımdan büyük kesirler
tama yükseltilir. Yarımdan küçük kesirler dikkate alınmaz.
Öğrencinin Başarısı Neye Göre Değerlendirilir?
* Sınavlar
(Yazılı)
* Sözlü
Sınavlar
* Ödevler
* Projeler
Yukarıda
belirtilen aralıklarda 100 üzerinden puanlar veriliri. Her ders için
bu şekilde verilen puanlar dönem sonu notuna dönüştürülür.
Öğrencinin yılsonunda herhangi bir dersten başarılı sayılabilmesi
için; ikinci dönem notunun en az Geçer; ancak birinci dönem notu
Etkisiz ise, ikinci dönem notunun en az Orta olması gerekmektedir.
Tek dönem alınan dersin de notunun en az Orta olması gerekir.
Bazı Kavramlar:
Dönem Notu:
Eğitim - Öğretim yılının bir dönemine ait not ortalamasıdır.
Yıl Sonu Notu:
Birinci ve ikinci dönem notlarının ortalamasıdır.
Ağırlık: Bir
dersin haftalık ders saati sayısıdır.
Ağırlıklı Not:
Bir desin yıl sonu notunun haftalık ders saati ile çarpılması sonucu
çıkan değerdir.
Yıl Sonu Başarı
Ortalaması: Bir yıl sonunda o yıl alınan derslerin ağırlıklı yıl
sonu notları toplamının haftalık ders saati toplamı sayısına
bölünerek elde edilen değer Yıl Sonu Başarı Ortalamasıdır.
Diploma Notu:
Öğretim süresi üç yıl olanlarda üç yılın dört yıl olanlarda ise dört
yılın yıl sonu başarı ortalamalarının aritmetik ortalaması Diploma
Notudur.
Ders Tanımları:
Ortak Genel
Kültür Dersleri: Lise öğretimi boyunca alınması zorunlu olan ve
öğrenciye temel kültür kazandırmayı amaçlayan derslerdir.
Alan-Bölüm
Dersleri: Öğrencinin seçtiği alanda almak zorunda oluğu ve ilgili
alanda derinliğine bilgi ve becerilerin kazandırıldığı derslerdir.
Seçmeli
Dersler: İlgi ve istek doğrultusunda öğrencinin seçebileceği
bireysel olarak gelişmeyi amaçladığı derslerdir. Yukarıdaki ders
dağılımı 9-10-11 ve 12. Sınıfların durumuna göre öğrenciye
verilmektedir. |